Nederland: regering nanga demokrasi na karta | Staatskaart

Staatskaart

Kaart leki tekst

Leisi san den instelling e du, luku den verbinding èn suku wan gebied.

Heri kondre

Parlement nanga regering e meki wèt makandra. Tweede Kamer nanga Eerste Kamer e aksi a bestuur fu a kondre rekenschap.

  • Nederlandse burger fu 18 yari nanga moro di abi stemrecht. Caribisch Nederland de drape tu, nanga Nederlander na buitenland efu den e voldoen na den voorwaarde.

    Ferbanti
    • Teki stem: Tweede Kamer

      Stemmer e kisi den 150 Tweede Kamerlid direct. Stemmer no e kisi wan kabinet of minister-president direct.

  • A direkti gekozen Tweede Kamer e kontroli minister nanga staatssecretaris èn sten fu wetsvoorstel. Kamer-memba kan meki den eigi voorstel nanga kenki voorstel tu.

    Ferbanti
    • E kontroleri: Kabinet

      Minister nanga staatssecretaris musu gi Tweede Kamer verantwoording.

    • Wetsvoorstel di teki: Eerste Kamer

      Baka Tweede Kamer taki iya, Eerste Kamer e luku a prakseri fu a wèt. Eerste Kamer kan teki a voorstel an of no teki en an, ma a no kan kenki en.

  • A indirecti gekozen Eerste Kamer e ondrosuku wetsvoorstel di Tweede Kamer ben teki an. A kan teki den an of no teki den an, ma a no kan kenki den. A e kontroli a beleid fu a regering tu.

    Ferbanti
    • E kontroleri: Kabinet

      Minister nanga staatssecretaris musu gi rekenschap na Eerste Kamer tu. A Kamer e luku den bigi pasi fu beleid nanga fa den e klopu makandra. Den tu Kamer e kontroli a kabinet, ibriwan nanga en eigi bevoegdheid.

  • Nederlandse stemmer nanga stemrecht na Bonaire, Sint Eustatius nanga Saba, èn ingeschreven Nederlandse stemmer nanga stemrecht na buitenland.

    Ferbanti
    • Elect their college: Kiescollege gi Eerste Kamer

      Stemmer e kisi den eilanti kiescollege of a niet-ingezetenen kiescollege. Ibri kiescollege abi en eigi verkiezing. Den kiescollege na den eilanti de apart fu den eilandsraad.

  • Fo kiescollege de: gi Bonaire, Sint Eustatius, Saba nanga niet-ingezetenen, Nederlander di e libi na buitenland. Den memba e teki Eerste Kamer makandra nanga den Staten-memba.

    Ferbanti
    • Elect through weighted votes: Eerste Kamer

      Den fo kiescollege e teki pisi nanga Provinciale Staten ini a srefi Eerste Kamer verkiezing. Fu 2023 a pasi disi abi a niet-ingezetenen kiescollege tu; wan-wan college abi en srefi stemgewicht.

  • A Kownu nanga ala minister makandra de a regering. Minister musu gi politieke rekenschap, tu fu san a Kownu e du.

    Ferbanti
    • Introduces bills: Tweede Kamer

      Tweede Kamer e luku regeringsvoorstel fosi. Tweede Kamer-memba kan meki den eigi wetsvoorstel tu.

    • Appoints through the Crown: Commissaris van de Koning

      A Kownu nanga a minister e teki a besluit gi wan vaste benoeming fu siksi yari. Dyaso a Kroon wani taki a Kownu nanga a minister di abi a wroko. Den e bosroiti baka Provinciale Staten gi den aanbeveling.

    • Appoints through the Crown: Burgemeester

      Wan vaste burgemeester e kisi benoeming gi siksi yari nanga koninklijk besluit, baka a gemeenteraad gi en aanbeveling. Dyaso a Kroon wani taki a Kownu nanga minister fu BZK. A commissaris kan benoem wan waarnemend burgemeester.

    • E benoem fu siksi yari: Dijkgraaf / watergraaf

      Regering e benoem a edeman nanga wan koninklijk besluit fu siksi yari. A algemeen besturu e gi wan kandidaat na a fesi.

  • Ala minister nanga staatssecretaris. A Kownu no de ini a kabinet. Ini a Ministerraad minister nomo de.

  • Willem-Alexander de Kownu sinsi 30 april 2013. Minister musu gi rekenschap fu san a e du leki a ede fu a kondre.

    Ferbanti
    • Wan pisi fu: Regering

      A Kownu de ini a regering. A Kownu no de memre fu a kabinet. Minister abi politieke verantwoordelikheid gi san a e du.

    • Appointment by royal decree: Minister

      Baka den meki a kabinet, a Kownu nanga minister-president e skrifi den nen ondro den benoemingsbesluit fu minister. Tweede Kamer e gi leiding na a meki fu wan kabinet.

    • Appointment by royal decree: Staatssecretaris

      Staatssecretaris e kisi benoeming nanga koninklijk besluit tu èn e teki wan eed of belofte. Den minister di abi a wroko e skrifi den nen ondro a besluit tu.

  • Minister e tyari a beleid èn musu broko taki en gi Parlement. A minister-president de wan minister tu. Den de ini a regering nanga ini a kabinet.

    Ferbanti
    • Wan pisi fu: Regering

      Ala minister nanga a Kownu makandra na a regering.

    • Wan pisi fu: Kabinet

      Ala minister de ini a kabinet tu.

  • Staatssecretaris e kisi den eigi wroko fu den minister. Den de ini a kabinet, ma no ini a regering of Ministerraad.

    Ferbanti
    • Wan pisi fu: Kabinet

      Staatssecretaris de memre fu a kabinet. Den no de memre fu regering of Ministerraad. Te den de na Ministerraad, dati no e gi den wan stem.

Provinciaal

Ibri provincie abi wan gekozen raad nanga wan dagelijks bestuur. Makandra den e meki a beleid fu a provincie èn du san a e aksi.

  • Bewoner fu a provincie nanga Nederlandse nationaliteit èn stemrecht, fu 18 yari nanga moro.

    Ferbanti
    • Teki stem: Provinciale Staten

      Bewoner nanga stemrecht e kisi den Provinciale Staten gewoonlijk ala fo yari.

  • Staten-memba e seti den bigi pasi fu beleid èn kontroli Gedeputeerde Staten. Den e yepi teki Eerste Kamer tu.

    Ferbanti
    • Elect through weighted votes: Eerste Kamer

      Lid fu ala twarfu Provinciale Staten e stem gi Eerste Kamer. Staten-memba nanga kiescollege-memba e gi sten makandra. Den sten abi difrenti weigi.

    • Appoint: Gedeputeerde

      Provinciale Staten e benoem den gedeputeerde. A commissaris van de Koning abi wan aparti benoemingspasi.

    • Scrutinise: Gedeputeerde Staten

      Provinciale Staten e luku a bestuur fu den provincie.

    • Recommend a candidate: Commissaris van de Koning

      Provinciale Staten e seni den aanbevolen kandidaat gi commissaris na a minister fu Binnenlandse Zaken. Dan a minister e gi a Kownu a nen fu wan kandidaat.

  • Gedeputeerde nanga commissaris van de Koning e du a aladei bestuur fu a provincie makandra. Den e meki bosroiti klari èn du san den bosroiti e aksi.

  • Provinciale Staten e benoem den gedeputeerde. Ibriwan abi en eigi beleid-wroko. Wan gedeputeerde no kan de Staten-memba na a srefi ten.

    Ferbanti
    • Wan pisi fu: Gedeputeerde Staten

      Den gedeputeerde de memre fu Gedeputeerde Staten.

  • A commissaris e sidon leki fesiman gi Provinciale Staten nanga Gedeputeerde Staten èn a de memba fu a dagelijks bestuur. Na a normale fasi, wan koninklijk besluit e benoem en gi siksi yari.

    Ferbanti
    • Wan pisi fu: Gedeputeerde Staten

      A commissaris van de Koning de memre fu Gedeputeerde Staten.

    • E gi leiding: Gedeputeerde Staten

      A commissaris e de ede fu Gedeputeerde Staten krutu.

    • E gi leiding: Provinciale Staten

      A commissaris de ede fu Provinciale Staten tu. A commissaris e gi leiding na a meeting, ma a no de wan gekozen Staten-memba.

Gemeente

Gemeenteraad nanga a college fu B&W e teki bosroiti gi a gemeente. Den abi den eigi macht fu du wroko èn den e du wroko di landelijke wèt e aksi tu.

  • Bewoner fu 18 yari nanga moro di abi stemrecht: Nederlandse nanga EU-burger, èn tra bewoner di e klopu nanga den verblijfsregel fu a wèt.

    Ferbanti
    • Teki stem: Gemeenteraad

      Bewoner nanga stemrecht e kisi a gemeenteraad, gewoonlijk ala fo yari, nanga uitzondering gi gemeentelijke herindeling.

  • Raad-memba e seti lokaal beleid, regel nanga a begroting èn e kontroli a college fu B&W.

    Ferbanti
    • Appoints: Wethouder

      A gemeenteraad e benoem wethouder. A burgemeester abi wan aparti benoemingspasi.

    • E kontroleri: Gemeentebestuur

      A gemeenteraad e luku burgemeester nanga wethouder leki bestuur.

    • E gi wan kandidaat na a fesi: Burgemeester

      A gemeenteraad e teki wan aanbeveling èn e seni en na a minister fu Binnenlandse Zaken. A commissaris e begeleid a pasi; den e benoem a sma nanga wan koninklijk besluit.

  • Burgemeester nanga wethouder makandra de a college fu B&W. Den e tiri a gemeente èn du san den raad-bosroiti nanga wèt e aksi.

  • Gemeenteraad e benoem den wethouder. Ibriwan abi en eigi beleid-wroko èn musu gi rekenschap na a raad.

    Ferbanti
    • Wan pisi fu: Gemeentebestuur

      Den wethouder de memre fu a gemeentebestuur.

  • A burgemeester e gi leiding na den meeting fu raad nanga college èn abi wroko fu openbare orde. A de memba fu a college, ma no fu a raad.

    Ferbanti
    • Wan pisi fu: Gemeentebestuur

      A burgemeester de memre fu gemeentebestuur.

    • E gi leiding: Gemeentebestuur

      A burgemeester de ede fu gemeentebestuur.

    • E gi leiding: Gemeenteraad

      A burgemeester de ede fu gemeenteraad tu. A burgemeester no de gemeenteraadslid èn no abi stem ini a raad.

Watrabesturu

Den 21 watrabesturu e sorgu fu dijk èn fu krin watra di de genog. Den e regi a watra-hoogte èn krin dotri watra, nanga den eigi besturu nanga belasting.

  • Suma di e libi dape, abi 18 yari of moro èn abi stemrecht, e teki vertegenwoordiger ibri fowru yari. Nederlander, EU-burger nanga tra inwoner di abi wan geldige verblijfsvergunning kan stem.

    Ferbanti
    • Teki stem: Algemeen besturu

      Den stemmer e teki vertegenwoordiger fu den inwoner ini a algemeen besturu. Fowru presi e kisi lid doro benoeming.

  • A algemeen besturu e teki besroiti abra watra-beleid, begroting nanga belasting. A e kontroleri a deydey besturu. Den moro furu lid ben kisi doro stem; fowru lid abi wan presi di den e sorgu fu.

    Ferbanti
    • E benoem den deydey besturu-lid: Deydey besturu

      A algemeen besturu e benoem den deydey besturu-lid, ma no a edeman. A edeman abi wan aparti pasi fu benoeming.

    • E kontroleri: Deydey besturu

      A algemeen besturu e kontroleri fa a deydey besturu e du a beleid-wroko.

    • E gi wan kandidaat na a fesi: Dijkgraaf / watergraaf

      A algemeen besturu e gi wan kandidaat na a fesi fu benoeming leki edeman. Regering e teki a besroiti abra a benoeming.

  • Ini a algemeen besturu tu presi de fu landbouw nanga tu fu natuurbeheer. Den organisatie di e taki fu den belang e benoem den lid disi. Disi verdeling e teri sensi den verkiezing fu 2023.

    Ferbanti
    • Wan pisi fu: Algemeen besturu

      Den fowru benoemde lid e sidon makandra nanga den verkozen lid ini a algemeen besturu. Tu presi fu landbouw nanga tu fu natuurbeheer.

  • A edeman nanga den tra deydey besturu-lid e meki besroiti klari èn e du a beleid-wroko. A algemeen besturu e benoem den tra lid, moro furu fu den eigi groep.

  • A dijkgraaf of watergraaf e gi leiding na ala tu besturu. Regering e benoem a edeman fu siksi yari. A edeman e stem ini a deydey besturu, ma a no de wan lid fu a algemeen besturu.

    Ferbanti
    • E gi leiding: Algemeen besturu

      A edeman e gi leiding na a krutu fu algemeen besturu, ma a no abi stemrecht dape. A edeman no de wan lid fu a algemeen besturu.

    • E gi leiding: Deydey besturu

      A edeman e gi leiding na a deydey besturu èn a abi stemrecht dape. A edeman na tu wan lid fu a deydey besturu.

    • Wan pisi fu: Deydey besturu

      A edeman na wan lid fu a deydey besturu. A edeman abi stemrecht ini a deydey besturu.

Onafhankelijke instansi

Besturu fu wan regio

A e opo den gegevens…