Van stem naar zetel: hoe de Tweede Kamer gekozen wordt

Van stembureau naar landelijke uitslag

Na 't sluiten van de stembussen worden de stemmen mee de hand geteld. Gemeentes kunnen centraal of decentraal op kandidaatsniveau tellen. 't Gemeentelijk stembureau stelt de gemeentelijke totalen vast. Via de hoofdstembureaus komen de uitslagen bij de Kiesraad, 't centraal stembureau voor dees verkiezing. De Kiesraad controleert de tellingen en stelt de uitslag vast in 'n openbare zitting.

Kiesdeler, restzetels en voorkeurstemmen

De kiesdeler is 't totale aantal geldige kandidaatstemmen gedeeld deur 150. Elke lijst krijgt eerst 't aantal volle zetels waarvoor ze genoeg stemmen hee. De overgebleven zetels worden verdeeld volgens 't systeem van de grootste gemiddelden. Voor de Tweede Kamer komen alleen lijsten die de kiesdeler gehaald hebben in aanmerking voor restzetels.

Binnen de zetels van 'n lijst kunnen kandidaten mee genoeg voorkeurstemmen voorrang krijgen. De voorkeurdrempel is 25 procent van de kiesdeler. Daarna speelt de lijstvolgorde 'n rol. 't Halen van de voorkeurdrempel levert dus nie los van de zetelverdeling over lijsten 'n extra Kamerzetel op.

Gebruik de rondleiding voor 'n toelichting

Start de route en pauzeer bij 't tellen, de zetelverdeling en de keuze van vertegenwoordigers. Laat bij 'n briefing elke stap 'n eigen vraag beantwoorden: welke totalen worden opgeteld, welke rekenregel verdeelt de zetels en welke regel bepaalt de gekozen kandidaten? Open de bron bij de stap voor de volledige procedure.

Verkiezingsuitslag en kabinetsformatie

Na de verkiezing onderhandelen partijen over 'n nieuw kabinet. Kiezers kiezen de minister-president nie rechtstreeks. In de laatste stappen van de rondleiding ziede hoe de gekozen Kamer en 't kabinet zich tot mekaar verhouden en hoe de Kamer 't bestuur controleert. Namen en portretten komen uit 'n apart personenregister, mee 'n eigen ophaaldatum bij de bron.