Nae de inhoud
StaatskaartTerug nae de kaerte

Oe werkt de Nederlandse over'eid?

Van stem nae zetel: oe de Tweede Kamer gekozen wordt

'n Stem bie de Tweede Kamerverkiezieng is 'n stem op 'n kandidaat. Alle geldige kandidaatstemmen telle mee bie de verdeelieng van 150 zetels. Eerst wordt bepaeld oeveêl zetels de liesten kriege; daernae welke kandidaten die zetels inneme.

De rondleidieng “Van stem nae zetel” maekt deze stappen zichtbaer, vanaf 'n Amsterdams stemlokaal tot de Kamer en de kabinetsformatie. De gebruukte stemlocaties en tellieng slute an op de verkiezieng van 2025.

Van stem nae zetel: oe de Tweede Kamer gekozen wordtVolg van stem nae zetel

Van stembureau nae landelieke uutslaeg

Nae 't sluten van de stembussen worde de stemmen mee de hand geteld. Gemeênten kunne centraal of decentraal op kandidaatsniveau telle. 't Gemeênteliek stembureau stelt de gemeêntelieke totalen vast. Via de hoofdstembureaus komme de uutslaegen bie de Kiesraad, 't centraal stembureau voor deze verkiezieng. De Kiesraad controleert de telliengen en stelt de uutslaeg vast in 'n openbaere zittieng.

Kiesraad: stappen van de tellieng

Kiesdeler, restzetels en voorkeurstemmen

De kiesdeler is 't totale aantal geldige kandidaatstemmen gedeeld deur 150. Elke liest kriegt eerst 't aantal volle zetels waervoor ze genoeg stemmen eit. De overgebleven zetels worde verdeeld volgens 't systeem van de grootste gemiddelden. Voor de Tweede Kamer komme allêên liesten die de kiesdeler gehaeld ebbe in anmerkieng voor restzetels.

Binnen de zetels van 'n liest kunne kandidaten mee genoeg voorkeurstemmen voorrang kriege. De voorkeurdrempel is 25 procent van de kiesdeler. Daernae speelt de liestvolgorde 'n rol. 't Behaelen van de voorkeurdrempel levert dus nie los van de zetelverdeelieng over liesten 'n extra Kamerzetel op.

Kiesraad: zetelverdeelieng over partijenKiesraad: zetelverdeelieng over kandidaten

Gebruuk de rondleidieng voor 'n toelichtieng

Start de route en pauzeer bie 't tellen, de zetelverdeelieng en de keuze van vertegenwoordigers. Laet bie 'n briefing elke stap 'n eigen vraeg beantwoorde: welke totalen worde opgeteld, welke rekenregel verdeelt de zetels en welke regel bepaelt de gekozen kandidaten? Open de bron bie de stap voor de volledige procedure.

Verkieziengsuutslaeg en kabinetsformatie

Nae de verkiezieng onderhandele partijen over 'n nieuw kabinet. Kiezers kieze de minister-president nie rechtstreeks. In de leste stappen van de rondleidieng zie je oe de gekozen Kamer en 't kabinet d'r eigen tot mekaore ver'ouwe en oe de Kamer 't bestuur controleert. Naemen en portretten komme uut 'n apart personenregister, mee 'n eigen ophaeldatum bie de bron.

Tweede Kamer: kabinetsformatie

Bronnen en verder lezen

Deze uutleg is naekeken op . Bekiek de officiële bronnen voor de actuele informatie.

Uutleg deur Staatskaart, 'n project van Noord Labs. Lees oe we mee bronnen en datasets werken.

Lees in 'n andere taele

NederlandsFryskLimburgsNedersaksischBrabantsZeeuwsEnglishDeutschFrançaisالعربيةTürkçePolskiEspañolPortuguêsУкраїнська日本語中文KrioluPapiamentuPapiamentoSranan TongoSarnámiBahasa IndonesiaBasa JawaAfrikaansBahasa Melayuதமிழ்සිංහල