Hoe werkt de Nederlandse overheid?
Van voorstel naar wet: de Nederlandse wetgevingsprocedure
Een wetsvoorstel doorloopt verschillende stappen: voorbereiding, advies, behandeling door beide Kamers, bekrachtiging en bekendmaking. Daarna kan de wet op de vastgestelde datum in werking treden. De rondleiding “Van voorstel naar wet” laat zien welke instellingen bij elke stap betrokken zijn en hoe hun werk op elkaar aansluit.
De route volgt een regeringsvoorstel. Tweede Kamerleden kunnen daarnaast zelf een initiatiefwetsvoorstel indienen. Gebruik de route als oriëntatie en raadpleeg voor een concreet voorstel altijd het officiële dossier.
Volg van voorstel naar wetVoorbereiding en advies
Bij een regeringsvoorstel wordt op een ministerie een wettekst met toelichting voorbereid. Na instemming van de ministerraad volgt advies van de Afdeling advisering van de Raad van State. De regering reageert daarop in een nader rapport. De Afdeling adviseert ook over initiatiefwetsvoorstellen van Tweede Kamerleden.
Lees bij een dossier de tekst, de toelichting, het advies en de reactie in samenhang. Zo kun je onderscheiden welk probleem het voorstel moet oplossen, welke bezwaren de adviseur noemt en welke aanpassingen de indiener heeft gedaan.
Raad van State: waarover de Afdeling adviseertBehandeling door beide Kamers
In de Tweede Kamer bereidt een commissie de behandeling voor. Kamerleden kunnen amendementen indienen. Na behandeling en stemming gaat een aangenomen voorstel naar de Eerste Kamer. Die beoordeelt de voorliggende tekst en kan het voorstel aannemen of verwerpen, maar zelf geen amendementen aannemen.
Pauzeer de rondleiding bij beide Kamers en bekijk hun verschillende rollen. Controleer in een echt dossier welke versie van de tekst voorligt. De oorspronkelijke indiening en het voorstel dat de Tweede Kamer verlaat, kunnen door wijzigingen van elkaar verschillen.
Rijksoverheid: de wetgevingsprocedureEerste Kamer: beoordeling van wetsvoorstellenBekrachtiging, publicatie en ingangsdatum
Na aanvaarding door beide Kamers volgen de handtekeningen van de Koning en de verantwoordelijke minister of staatssecretaris. Daarna wordt de wet bekendgemaakt in het Staatsblad. De datum van inwerkingtreding staat in de wet of wordt later bij besluit bepaald. Publicatiedatum en ingangsdatum hoeven dus niet gelijk te zijn.
Het Koninklijk Huis: ondertekening en verantwoordelijkheidEen bruikbaar overzicht voor beleidsmedewerkers
Noteer bij een voorbereiding het dossiernummer, de indiener, de laatst behandelde tekst, de actuele Kamerfase en de beoogde ingangsdatum. Voeg de vindplaats van het officiële stuk toe. Gebruik het officiële dossier voor de voortgang van het voorstel en de kaart om de rol van elke instelling toe te lichten. Bekijk bij de voorbereiding van uitvoering ook de overgangsbepalingen.
Bronnen en verder lezen
Deze uitleg is nagekeken op . Bekijk de officiële bronnen voor de actuele informatie.
- Rijksoverheid — Hoe komt een wet tot stand?
- Raad van State — Advisering
- Eerste Kamer — Wat doet de Eerste Kamer?
- Het Koninklijk Huis — Ministeriële verantwoordelijkheid
Uitleg door Staatskaart, een project van Noord Labs. Lees hoe we met bronnen en datasets werken.
