Niderlandy / Polska
Republika z wybieranym prezydentem i rządem odpowiedzialnym przed Sejmem.
Ustrój państwa
- Niderlandy
- Niderlandy są demokracją parlamentarną i monarchią konstytucyjną. Król jest głową państwa; odpowiedzialność polityczną ponoszą ministrowie.
- Polska
- Prezydent jest głową państwa wybieraną w głosowaniu powszechnym. Władzę wykonawczą sprawują prezydent i Rada Ministrów, z odrębnymi kompetencjami.
Kto rządzi?
- Niderlandy
- Partie zwykle negocjują koalicję. Gabinet tworzą ministrowie i sekretarze stanu; jego działanie opiera się na zaufaniu parlamentu. W znaczeniu konstytucyjnym rząd to król wraz z ministrami.
- Polska
- Prezydent desygnuje premiera i powołuje Radę Ministrów, która musi uzyskać wotum zaufania Sejmu. Konstytucja przewiduje dalsze kroki, jeśli pierwsza próba się nie powiedzie.
Kto uchwala ustawy?
- Niderlandy
- Izba Reprezentantów i Senat kontrolują rząd. Zwykła ustawa wymaga zgody obu izb. Izba Reprezentantów może zmieniać projekty, a Senat je przyjmuje lub odrzuca.
- Polska
- Sejm i Senat uczestniczą w stanowieniu prawa. Senat może proponować poprawki lub odrzucenie ustawy; Sejm może odrzucić jego stanowisko. Prezydent może ustawę podpisać albo zastosować konstytucyjne środki kontroli, w tym weto.
Kogo wybierasz?
- Niderlandy
- Izbę Reprezentantów wybiera się bezpośrednio, proporcjonalnie do oddanych głosów. Senat wybierają rady prowincji i kolegia elektorskie. Premier nie jest wybierany bezpośrednio.
- Polska
- Obie izby parlamentu oraz prezydent są wybierani bezpośrednio. Wybory do Sejmu są proporcjonalne. To istotna różnica wobec pośredniego wyboru niderlandzkiego Senatu.
Blisko mieszkańców
- Niderlandy
- Prowincje, gminy i regionalne zarządy gospodarki wodnej mają własne organy oraz zadania. Zajmują się m.in. planowaniem przestrzennym, usługami lokalnymi i wodą w ramach prawa krajowego.
- Polska
- Gmina jest podstawową jednostką samorządu. Samorząd wykonuje zadania publiczne niezastrzeżone dla innych władz. Konstytucja chroni jego samodzielność i określa zasady nadzoru.