Hollanda / Türkiye
Yürütme yetkisinin doğrudan seçilen cumhurbaşkanına ait olduğu bir cumhuriyet.
Devlet sistemi
- Hollanda
- Hollanda, parlamenter demokrasiyle yönetilen anayasal bir monarşidir. Kral devlet başkanıdır; siyasi sorumluluk bakanlara aittir.
- Türkiye
- Türkiye bir cumhuriyettir. Cumhurbaşkanı hem devletin başıdır hem de yürütme yetkisini kullanır. Bu yetki, Hollanda kralının konumundan belirgin biçimde farklıdır.
Kim yönetiyor?
- Hollanda
- Partiler genellikle koalisyon görüşmeleri yapar. Bakanlar ve devlet sekreterlerinden oluşan kabinenin parlamentonun güvenine ihtiyacı vardır. Anayasadaki hükümet kavramı ise kral ile bakanları birlikte kapsar.
- Türkiye
- Cumhurbaşkanı, yardımcılarını ve bakanları atar ve görevden alır. Başbakanlık makamı yoktur. Hükümetin kurulması, Hollanda’daki gibi parlamentodan güven almaya bağlı değildir.
Yasaları kim yapıyor?
- Hollanda
- Temsilciler Meclisi ve Senato hükümeti denetler. Olağan yasalar için iki meclisin de onayı gerekir. Temsilciler Meclisi yasa tekliflerini değiştirebilir; Senato kabul veya ret kararı verir.
- Türkiye
- Türkiye Büyük Millet Meclisi tek meclislidir. Kanunları ve bütçeyi görüşür, anayasal denetim araçlarını kullanır. Hollanda Senatosuna karşılık gelen ikinci bir yasama meclisi bulunmaz.
Kimi seçiyorsunuz?
- Hollanda
- Temsilciler Meclisi nispi temsil sistemiyle doğrudan seçilir. Senatoyu il meclisleri ve seçici kurullar seçer. Başbakan halk tarafından doğrudan seçilmez.
- Türkiye
- Seçmenler cumhurbaşkanını ve milletvekillerini doğrudan seçer. Cumhurbaşkanlığı seçimi ile milletvekili seçimi aynı gün yapılır; biri yürütmeyi, diğeri yasamayı belirler.
Yerel yönetim
- Hollanda
- İller, belediyeler ve su yönetimlerinin kendi organları ve görevleri vardır. Mekânsal planlama, yerel hizmetler ve su yönetimi gibi alanlarda ulusal yasalar çerçevesinde çalışırlar.
- Türkiye
- Belediyeler ve diğer yerel yönetimler yerel hizmetleri yürütür. İllerde merkezî yönetimi valiler temsil eder. Anayasa, yerel yönetimlerin seçilmiş karar organlarını ve merkezî idarenin denetimini düzenler.