Nederland / België
Ook een parlementaire monarchie, maar met een federale verdeling van bevoegdheden.
Staatsvorm
- Nederland
- Nederland is een parlementaire democratie en een constitutionele monarchie. De koning is het staatshoofd; ministers dragen de politieke verantwoordelijkheid.
- België
- België is een federale, constitutionele monarchie. De federale staat, gemeenschappen en gewesten hebben elk eigen bevoegdheden. Een gewest is dus geen Belgische versie van een Nederlandse provincie.
Wie regeert?
- Nederland
- Partijen onderhandelen meestal over een coalitie. Het kabinet bestaat uit ministers en staatssecretarissen en moet kunnen rekenen op het vertrouwen van het parlement. De regering is de koning met de ministers.
- België
- De koning benoemt de ministers na de regeringsvorming. De federale regering moet het vertrouwen van de Kamer van volksvertegenwoordigers krijgen. Gewesten en gemeenschappen hebben daarnaast eigen regeringen.
Wie maakt wetten?
- Nederland
- De Tweede Kamer en Eerste Kamer controleren de regering. Voor een gewone wet is instemming van beide Kamers nodig. De Tweede Kamer kan een wetsvoorstel wijzigen; de Eerste Kamer kan het aannemen of verwerpen.
- België
- Het federale parlement bestaat uit de Kamer en de Senaat. De Kamer behandelt de meeste federale wetten en controleert de regering. De Senaat heeft een beperktere rol, vooral bij de staatsinrichting.
Wie kies je?
- Nederland
- Kiezers kiezen de Tweede Kamer rechtstreeks via evenredige vertegenwoordiging. Provinciale Staten en kiescolleges kiezen de Eerste Kamer. De premier wordt niet rechtstreeks gekozen.
- België
- De Kamer wordt rechtstreeks gekozen. De Senaat bestaat vooral uit leden die deelstaatparlementen aanwijzen, aangevuld met gecoöpteerde senatoren. Er is geen rechtstreekse verkiezing van de premier.
Dicht bij huis
- Nederland
- Provincies, gemeenten en waterschappen hebben eigen besturen en taken. Denk aan ruimtelijke inrichting, lokale voorzieningen en waterbeheer. Ze werken binnen het landelijke wettelijke kader.
- België
- Gewesten regelen onder meer ruimtelijke ordening; gemeenschappen onder meer onderwijs en cultuur. Provincies en gemeenten voeren daarbinnen hun eigen taken uit. Verschillende overheden kunnen dus op hetzelfde grondgebied bevoegd zijn.